از چندين كتاب با اين عنوان ياد كرده است . « 1 » همان گونه كه اشاره كرديم بخش نخست كتاب ابان نيز كتاب المبتدأ ناميده مىشده است . عنوان كتاب مىتواند شامل يك كتاب مستقل باشد و مىتواند بخشى از يك كتاب باشد . چنانچه ابواب فقهى يك كتاب را ، هر يك با عنوان كتاب مشخص مىكرده‌اند . ابان اخبار اين بخش را با استفاده از روايات امامان عليهم السلام و نيز منابع ديگر فراهم كرده بوده است . به همين دليل به همهء آنچه نقل كرده نمىتوان اعتماد كرد . ما در اين مجموعه ، اخبار كتاب المبتدأ را نياورديم . دليل اين امر آن بود كه حساسيت عمدهء ما سيرهء رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بود . به علاوه احساس ما آن بوده كه ارائهء نقلهاى كتاب المبتدأ بدون نقد و بررسى كار مطلوبى نيست . در عين حال بر آن شديم تا فهرستى از اين اين اخبار را كه در مآخذ مختلف به نقل از ابان آمده ارائه دهيم . بايد گفت در ميان مآخذ بعدى ، دو كتاب علل الشرائع و قصص الأنبياء راوندى بيشترين نقل را از اين كتاب كرده‌اند . در ميان ارجاعات ذيل چه بسا نقلهاى باشد كه يكى از ديگرى گرفته است . بويژه اين امر در مورد بحار صدق مىكند كه تقريباً تمامى نقلهاى قصص الانبياء را آورده است . موارد ديگرى از كتاب المبتدأ در تفسير قمى ، تفسير عياشى و برخى از آثار صدوق آمده است . « 2 » متأسفانه سيرهء ابان در دست ما نيست تا دربارهء چگونگى نگارش آن توسط وى سخن بگوييم . تا آنجا كه مىدانيم وى نيز تحت تأثير مكتب حديث ، روايات سيره را بطور مستند نقل مىكرده است . شاهد اين مطلب همين بخشهاى باقى مانده است كه هر قسمت به صورت خبرى مستقل بر جاى مانده است . ابان به عنوان يك محدث شيعى كوشش كرده است تا سيره‌اى بنگارد كه متكى به اخبار امامان معصوم باشد . به همين دليل عمدهء نقلهاى وى يا به‌طور مستقيم از امام صادق عليه السلام است و يا بواسطهء برخى از اصحاب ، به امام صادق يا امام باقر عليهما السلام مىرسد . با اين حال ، وى براى تكميل كتاب خويش در مواردى از طرق عادى نيز حديث نقل كرده است . به عنوان مثال ، وى در موارد مختلف از ابان بن تغلب از عكرمه از عبد الله بن عباس روايت نقل كرده است . در مواردى نيز روايت او مرسل است آن گونه كه حتى نام امام معصوم نيز ياد نشده است . محتمل چنان است كه در اين موارد خبرى از غير امامان معصوم نقل كرده باشد . از آنجا كه بخش زيادى از اين سيره را طبرسى در إعلام الورى آورده و سند نقلها را

--> ( 1 ) . الفهرست 92 ، 106 ، 122 ( 2 ) . فهرست اين موارد را در مقدمهء كتاب مغازى ابان آورده‌ايم .